Pas ngjarjes së mbrëmshme në Gramsh, një rast i ngjashëm ka ndodhur në uzinën e armëve në Poliçan, ku katër shtetas të huaj janë ndaluar në tunelin që të dërgonte në ambientet e brendshme të uzinës.
Ky nuk është rasti i parë që kjo uzinë paraqet interes për të huajt. Një vit më parë, në tetor të viti 2021, gazetarë polakë kanë arritur të futen në uzinë dhe kanë marrë pamje nga brenda ambienteve.
Në postimin në një nga mediat online, ato kanë bërë një përshkrim të detajuar të asaj se çfarë kanë parë në uzinë.
”Ka më shumë se 20 ndërtesa industriale të madhësive të ndryshme në terren. Shumica duken të braktisur, me dritare të thyera ose pa dyer apo dritare fare. Asnjë tym nuk del nga asnjë nga oxhaqet e ndryshkur dhe nuk ka asnjë shenjë të ndonjë aktiviteti jashtë sigurisë. Është e vështirë të imagjinohet se ky vend i qetë dikur kishte një histori kaq shpërthyese. Kjo është ajo që na bëri të vendosim të vizitojmë këtë vend.
Gjetja e hyrjes në tunelet nëntokësore të shpuara në shpatin e malit, ku ndoshta ishte fshehur një nga linjat e prodhimit të municioneve, nuk është një problem i madh. Është më e vështirë të futesh brenda sepse portat masive prej betoni, 6 metra të larta dhe me peshë disa tonë, bllokojnë efektivisht hyrjen dhe ruajnë sekretet e tij.
Është e pamundur t’i hapësh me forcë. Pikërisht kur jemi gati të kontrollojmë hyrjen tjetër, vëmendja ime tërhiqet nga katër vrimat e vogla mbi portat.
Ne vendosim të shohim nëse mund t’i shtrydhim ato për të hyrë brenda. Duke u mbështetur në menteshat e forta prej çeliku, ngjitem mbi skajin e sipërm të derës së betonit. Menjëherë ndjej një fluks ajri të freskët, që tregon se tuneli i ngushtë pas hapjes është i papenguar. Fatkeqësisht, në fund të saj janë instaluar shufra të trasha çeliku. E njëjta gjë vlen edhe për pasazhin e dytë dhe të tretë. Por hapja e katërt dhe e fundit është e qartë. Kemi pasur fat.
Nuk ka mbetur asnjë makineri apo gjurmë të tjera të prodhimit të municionit. Kur vendosim të kthehemi në dalje, vëmendja jonë tërhiqet nga një derë. Kur afrohemi, zbulojmë një vrimë të vogël në murin me tulla pas saj. Dikush duhet ta ketë bllokuar me qëllim.
Rezulton se dera fshihte një kalim për në më shumë tunele.
Kam numëruar të paktën katër prej tyre. Secila është mbi 200 metra e gjatë dhe e ndarë në një sallë prodhimi më të madhe dhe disa më të vogla, punishte dhe magazina. Ata janë të lidhur me njëri-tjetrin nga korridore më të vogla dhe kalime lidhëse, duke krijuar një labirint kompleks nëntokësor. Këtu mund të humbisni lehtësisht”, thuhet ndër tjera.
”Shfaqen skicat e para të makinerive. Pas gati dy dekadash mospërdorimi dhe mungesë mirëmbajtjeje, shumica e pajisjeve të gërryera ndoshta janë të përshtatshme vetëm për skrap. Mundohem të marr me mend se për çfarë janë përdorur. Presionet dhe ekstruderët ka shumë të ngjarë të nevojiten për të shtypur dhe formuar predha nga shufra bronzi. Ka predha, plumba, madje edhe fishekë të përfunduar të kalibrave të ndryshëm të shtrirë kudo – në dysheme, tavolina, makina.
Në fund të tunelit, dalloj makinat e klasifikimit që i poziciononin plumbat dhe i transferonin në makineritë që i shtypnin në predha të përgatitura, të mbushura me pluhur. Kjo ndoshta ishte pjesa më e rrezikshme e procesit, pasi një dhomë shtesë e ngjashme me bunkerin ishte ndërtuar pranë makinerive në mënyrë që një punëtor të mund të mbikëqyrte me siguri prodhimin. Dhe e gjithë kjo u nda nga pjesa tjetër e kompleksit me porta betoni me trashësi dhjetëra centimetra.
Në zonat e magazinimit, ne zbulojmë fuçi të ndryshkura të mbushura me një substancë misterioze të verdhë. E ndriçuar nga elektrik dore, ajo shkëlqen si bora në rrezet e diellit. Pikërisht pranë tij në dysheme shtriheshin thasë letre të lagura, nëpër të cilat shkëlqen materiali gri i errët. Ndoshta baruti ose disa kimikate të tjera të nevojshme për prodhimin e tij. Në pako vërej etiketa portokalli të zbehura me fjalën EKSPLOZIV, duke paralajmëruar përmbajtjen e rrezikshme. Në dhomën tjetër, gjejmë rreth një duzinë arka druri të grumbulluara mjeshtërisht pranë murit. Disa janë të hapura, duke zbuluar përmbajtjen e tyre – plumba”, shkruajnë gazetarët polakë/BalkanWeb.
